Sto dwanaście lat temu — 14 września 1914 roku — mieszkańcy Krakowa dowiedzieli się, że ich miasto staje się twierdzą w stanie wojennym. To dzień, który otworzył jeden z najtrudniejszych okresów w nowożytnej historii miasta.
Tego dnia w Krakowie
1914 — Twierdza Kraków w stanie wojennym. Rozkazem władz austro-węgierskich 14 września 1914 roku ogłoszono objęcie Twierdzy Kraków stanem wojennym. Osobom przyjezdnym nakazano wyjazd, a mieszkańcy, którzy chcieli zostać, musieli zgromadzić zapasy żywności na co najmniej trzy miesiące. Ewakuacja ludności cywilnej z miasta i okolicznych miejscowości leżących w obrębie twierdzy ruszyła już następnego dnia, a przymusowe wysiedlenia części dzielnic przeprowadzono w listopadzie. Rosjanie nigdy nie zdobyli Krakowa — forty odegrały istotną rolę w zatrzymaniu ich ofensywy w bitwach o miasto w listopadzie i grudniu 1914 roku.
1945 — Adam Vetulani wraca do Krakowa. Po kilku latach tułaczki, przez Rumunię, Francję i Szwajcarię, profesor Adam Vetulani przybył do Polski 14 września 1945 roku. Dzień później objął kierowanie Katedrą Prawa Kościelnego na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wkrótce dał się poznać jako obrońca autonomii uczelni wobec stalinowskich nacisków.
1999 — Tischner z Orderem Orła Białego. Prezydent Aleksander Kwaśniewski nadał 14 września 1999 roku księdzu Józefowi Tischnerowi Order Orła Białego „w uznaniu znamienitych zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej”. Krakowski kapłan i filozof zmarł niespełna rok później.
Ciekawostka
Twierdza Kraków była jedną z największych fortec ówczesnej Europy: pierścień fortów opasywał miasto, a załoga liczyła dziesiątki tysięcy żołnierzy. Ironią historii pozostaje, że nie wróg, lecz własne władze wojskowe nakazały krakowianom opuszczać domy. Przygotowania na oblężenie okazały się jednak potrzebne tylko częściowo — miasto przetrwało wojnę bez zdobycia.
Źródła: Muzeum Krakowa – kalendarium, Twierdza Kraków, 14 września.